Yeni site yayına alındıktan sonra trafiğin düşmesi kaçınılmaz değildir; neredeyse her zaman planlanmamış bir taşımanın sonucudur. URL envanterinden yönlendirme haritasına, staging ayarlarından yayın sonrası izlemeye kadar adım adım kontrol listesi.
Site yenileme projelerinde en sık duyulan cümle şudur: "Yeni site çok güzel oldu ama trafik düştü." Bu düşüş kaçınılmaz değildir. Neredeyse her vakada sebebi aynıdır: tasarım ve içerik planlanmıştır, taşıma planlanmamıştır. Aşağıda taşımayı kayıpsız yürütmek için izlenecek adımlar var.
Site yenilerken SEO neden zarar görür?
Arama motorları sitenizi URL'ler üzerinden tanır. Bir URL yıllar içinde bağlantı almış, indekslenmiş ve belirli sorgular için konumlanmıştır. Yeni sitede o URL kaybolduğunda ya da içeriği değiştiğinde birikmiş sinyaller yerine ulaşamaz.
Zarar dört yerden gelir: URL yapısının değişip yönlendirme yapılmaması, içeriğin kısaltılması veya silinmesi, teknik ayarların yeni sitede kurulmaması ve staging ortamındaki engelleme ayarının canlıya taşınması. Dördü de önlenebilir sorunlardır.
İlk adım: URL envanteri nasıl çıkarılır?
Taşıma planı, elinizde ne olduğunu bilmeden yapılamaz. Envanteri tek bir kaynaktan çıkarmak yetmez; en az dört kaynağı birleştirmek gerekir:
- Tarayıcı yazılımı çıktısı: Sitenin tamamı taranır, bağlantı verilen tüm URL'ler listelenir.
- Search Console: Son 16 ayda gösterim ve tıklama alan sayfalar. Trafiği olan her URL bu listede olmalıdır.
- Analitik verisi: Ziyaret alan sayfalar. Tarayıcının bulamadığı, yalnızca kampanyalarla erişilen sayfalar burada ortaya çıkar.
- Site haritası ve sunucu kayıtları: Yayınlanmış ve taranan URL'lerin ham listesi.
Bu listeleri birleştirip tekilleştirdiğinizde çoğu sitede beklenenden fazla URL çıkar. Sonra her URL için karar verilir: taşınacak, birleştirilecek, yönlendirilecek yoksa 410 ile kapatılacak. Karar sütunu boş kalan tek bir satır bırakmayın.
Yönlendirme haritası nasıl kurulur?
Yönlendirme haritası, eski URL ile yeni URL'yi eşleyen bir tablodur ve taşımanın en kritik belgesidir. Kurallar şunlardır:
- Kalıcı taşımalarda 301 kullanılır. 302 geçicidir ve sinyalleri aynı biçimde aktarmaz.
- Her eski URL, içerik olarak en yakın yeni URL'ye gitmelidir. Karşılığı olmayan sayfaları toplu hâlde ana sayfaya yönlendirmek, arama motorlarınca yumuşak 404 olarak değerlendirilebilir.
- Zincir yönlendirmeden kaçının. A sayfası B'ye, B de C'ye gidiyorsa A doğrudan C'ye yönlendirilmelidir.
- Yönlendirme döngüsü olmadığını test edin; döngü sayfayı tamamen erişilemez yapar.
- Sorgu parametreleri, sondaki eğik çizgi, büyük-küçük harf ve www/https varyantlarını da kapsayın.
- Karşılığı gerçekten olmayan ve bir daha yayınlanmayacak sayfalarda 410 kullanmak, hepsini ana sayfaya yığmaktan doğrudur.
Haritayı yayın gününden önce hazırlayın ve yayın anında devreye alın. Yönlendirmeleri "sonra yaparız" diye erteleyen projelerde kayıp, birkaç gün içinde ölçülebilir hâle gelir.
İçeriği kısaltmak neden risklidir?
Yeni tasarımlar genellikle daha sade olur ve bu sadelik çoğu zaman metnin kısaltılmasıyla sağlanır. Sıralamada olan bir sayfanın metni yarıya indiğinde, o sayfanın karşıladığı sorgu çeşitliliği de daralır.
Doğru yaklaşım, içeriği silmek yerine yeniden düzenlemektir: uzun metinleri başlıklarla bölün, listeye ve tabloya çevirin, gerekiyorsa açılır bölümlere alın; ancak sayfada kalsın. Özellikle iyi konumlanmış sayfaların başlık etiketi, ana başlığı ve gövde metnindeki temel ifadeleri koruyun. Yenileme, içerik iyileştirme fırsatıdır ama bu iyileştirme çıkarma yoluyla değil, düzenleme yoluyla yapılır.
Yeni sitede hangi teknik ayarlar mutlaka kurulmalı?
Eski sitede yıllar içinde biriken ayarların çoğu görünmez olduğu için yeni sitede unutulur. Kontrol edilmesi gerekenler:
- Canonical etiketleri: Her sayfa kendi kanonik adresini göstermeli, kopya sayfalar asıl sayfayı işaret etmelidir.
- Başlık ve açıklama etiketleri: Şablondan otomatik üretiliyorsa sonuçları örnekleyerek kontrol edin; boş veya tekrar eden başlıklar yaygın bir sorundur.
- Yapısal veri: Eski sitede olan şemalar yeni sitede de olmalı, doğrulama araçlarından geçmelidir.
- hreflang: Çok dilli sitelerde karşılıklı ve tam eşleşmeli tanımlanmalıdır; tek yönlü tanımlar çalışmaz.
- robots.txt: Eski sitedeki engellemeler gözden geçirilmeli, yenisi baştan yazılmalıdır.
- XML site haritası: Yalnızca 200 dönen ve indekslenebilir URL'leri içermelidir.
- Görsel adları ve alt metinleri: Görsel aramadan gelen trafik, taşımada en sık kaybedilen kalemdir.
- Sayfalama ve filtre URL'leri: Yeni sistemde sonsuz varyasyon üretmediğinden emin olun.
Staging ortamı nasıl yönetilmeli?
Geliştirme ortamının arama motorlarınca indekslenmesi iki ayrı soruna yol açar: kopya içerik ve yanlış adresin sonuçlarda görünmesi. Doğru kurulum şudur:
- Staging ortamını sunucu düzeyinde parola koruması ile kapatın. Bu, robots.txt ile engellemekten daha güvenlidir; robots.txt taramayı engeller ama başka yerden bağlantı verilen bir adresin indekslenmesini garanti altına almaz.
- Sayfalara noindex etiketi ekleyin, ancak buna tek başına güvenmeyin.
- En kritik adım: yayına alırken bu engellerin kaldırıldığını doğrulayın. Canlı sitede unutulmuş bir noindex etiketi, aylarca süren trafik kaybının en sık sebebidir.
Yayın sonrası ilk kontrol her zaman aynı olmalıdır: canlı sayfaların kaynak kodunda noindex var mı, robots.txt tüm siteyi engelliyor mu? Bu iki kontrol beş dakika sürer ve en pahalı hatayı önler.
Yayın günü kontrol listesi
- Yönlendirme kurallarını devreye alın ve örnek 50 URL üzerinde yanıt kodlarını test edin.
- robots.txt ve meta robots ayarlarını kontrol edin.
- Yeni site haritasını yayınlayın ve Search Console'a gönderin.
- Analitik ve dönüşüm kodlarının yeni şablonlarda çalıştığını doğrulayın.
- SSL sertifikasını, https yönlendirmesini ve karışık içerik uyarılarını kontrol edin.
- Formların gerçekten e-posta gönderdiğini test edin; taşımada en sık sessizce bozulan şey formlardır.
- Search Console ve varsa diğer araçlarda adres değişikliği bildirimini yapın.
- Yayın tarihini not edin; sonraki analizlerde bu tarih referans olacaktır.
Yayından sonra ne izlenmeli?
İlk dört hafta düzenli izleme gerektirir. Takip edilecekler:
- Kapsam raporu: İndekslenen sayfa sayısı, hariç tutulanlar ve sebepleri.
- 404 hataları: Sunucu kayıtlarından ve Search Console'dan; ortaya çıkan her yeni 404 için yönlendirme eklenir.
- Tarama istatistikleri: Tarama isteklerinde ani düşüş, erişim sorununun ilk işaretidir.
- Sorgu performansı: Yayın öncesi ve sonrası dönemler karşılaştırılır; kaybeden sorgular sayfa bazında incelenir.
- Core Web Vitals: Yeni sitenin saha verisi 28 gün sonra anlamlı hâle gelir.
Kısa süreli dalgalanma normaldir. Arama motorlarının yeni yapıyı yeniden taraması ve değerlendirmesi zaman alır; birkaç haftalık oynamayı hemen felaket olarak okumayın. Kalıcı düşüş ise mutlaka bir sebebe dayanır ve o sebep genellikle yukarıdaki listede bulunur.
Alan adı veya protokol değişiyorsa ne yapılmalı?
Yenileme sırasında alan adı da değişiyorsa iş, sayfa taşımaktan farklı bir hâl alır. Bu durumda yapılması gerekenler:
- Eski alan adı en az bir yıl elde tutulur ve yönlendirmeler açık kalır. Yönlendirmeleri erken kaldırmak, yıllar içinde birikmiş bağlantı değerini bir gecede kaybetmek demektir.
- Yönlendirmeler sayfa bazında kurulur; tüm eski adresleri yeni ana sayfaya göndermek işe yaramaz.
- Search Console üzerinde adres değişikliği aracı kullanılır ve her iki mülk de doğrulanmış olarak tutulur.
- Dış bağlantı veren önemli kaynaklara ulaşılıp bağlantılarını güncellemeleri istenir; en azından en çok değer taşıyan birkaç kaynak için bu çaba karşılığını verir.
- Sosyal profiller, e-posta imzaları, dizin kayıtları, faturalar ve reklam hesaplarındaki adresler güncellenir.
Protokol ve alt alan adı değişikliklerinde de aynı kurallar geçerlidir. Güvenli protokole geçiş, www kullanımının değişmesi ya da içeriğin alt dizinden alt alan adına taşınması, arama motorları açısından yeni adresler yaratır ve tam bir yönlendirme planı gerektirir.
Taşımayı güvenli kılan üç alışkanlık
Birincisi, yayın gününden önce eski sitenin tam bir kopyasını saklamak. Karşılaştırma yapmanız gerektiğinde eski hâli görebilmek çok zaman kazandırır.
İkincisi, mümkünse aşamalı yayın. Tüm siteyi bir gecede değiştirmek yerine bölüm bölüm geçmek, sorunun kaynağını bulmayı kolaylaştırır.
Üçüncüsü, taşımayı yoğun sezonun ortasında yapmamak. Ölçüm gürültüsü artar, sorun çıktığında müdahale süresi kısalır. Sakin bir döneme denk getirmek, taşımanın kendisinden daha çok fark yaratır.
Son olarak, taşımanın sorumluluğunu tek bir kişiye vermek gerekir. Yönlendirme haritasını hazırlayan, yayın günü kontrollerini yapan ve sonraki dört hafta raporları okuyan aynı kişi olmalıdır. Sorumluluğun tasarım, geliştirme ve pazarlama arasında dağıldığı projelerde her ekip diğerinin yaptığını varsayar ve en kritik adımlar boşta kalır. Küçük bir kontrol listesi ve tek bir sorumlu, bu işi teknik bir konu olmaktan çıkarıp yönetilebilir bir sürece dönüştürür.