Arama artık yalnızca bağlantı listesi değil. Bu çalışma, içeriğinizin yapay zekâ üretimli yanıtlarda ve sohbet tabanlı arama araçlarında kaynak olarak kullanılabilir hâle gelmesini hedefler; klasik SEO performansını da destekler.
AEO ve GEO ne demek, SEO bitiyor mu?
AEO (Answer Engine Optimization) ve GEO (Generative Engine Optimization), içeriğin yapay zekâ üretimli yanıtlarda kullanılabilir ve kaynak gösterilebilir olmasını hedefleyen çalışmalardır. Kullanıcı artık her zaman bağlantı listesi görmüyor; sorusuna doğrudan bir yanıt alıyor ve bu yanıtın altında birkaç kaynak gösteriliyor.
SEO bitmiyor, kapsamı genişliyor. Bu sistemlerin kullandığı sinyallerin büyük bölümü klasik SEO ile örtüşüyor: taranabilirlik, içerik kalitesi, konu otoritesi, yapısal veri, güncellik ve teknik sağlamlık. Fark, içeriğin nasıl yapılandırıldığında ortaya çıkıyor. Uzun ve dolambaçlı anlatım yerine, soruyu doğrudan cevaplayan ve alıntılanabilir parçalardan oluşan içerikler bu sistemler tarafından daha kolay kullanılıyor.
Bu çalışma neden şimdi gerekli?
Arama davranışı değişiyor. Kullanıcıların bir bölümü, özellikle karşılaştırma ve araştırma aşamasındaki sorular için sohbet tabanlı araçları tercih etmeye başladı. Bu arayüzlerde tıklama sayısı azalırken, kaynak olarak anılmak yeni görünürlük biçimi hâline geldi.
Bunun iki pratik sonucu var. Birincisi, sitenize hiç girmeyen ama sizi bir yanıt içinde duyan potansiyel müşteriler oluşuyor; markanızın o yanıtta doğru bilgiyle yer alması önem kazanıyor. İkincisi, tıklama sayısı düşse bile gelen ziyaretçinin niyeti daha olgun oluyor; kişi yanıtı okumuş, seçenekleri daraltmış olarak geliyor.
Bir de riskli taraf var: yapay zekâ sistemleri hakkınızda eski veya yanlış bilgi kullanabiliyor. Kapanmış bir hizmet, değişmiş bir adres ya da güncelliğini yitirmiş bir fiyat, internetteki eski kaynaklardan beslenerek tekrar edilebiliyor. Bu yüzden marka bilgisinin kaynaklarda tutarlı ve güncel olması işin önemli bir parçası.
İçerik nasıl yapılandırılmalı?
Uyguladığımız temel ilke şu: her bölüm tek bir soruyu, o bölümün ilk cümlelerinde cevaplasın. Ayrıntı ve gerekçe sonrasında gelsin. Bu yapı hem kullanıcıya hem de içeriği parçalara ayırarak işleyen sistemlere hizmet ediyor.
Bu yaklaşım, uzun ve gezinen giriş paragraflarından vazgeçmeyi gerektiriyor. Konuya girmeden önce üç paragraf hazırlık yapan metinler, hem okuyucuyu hem de içeriği parçalara ayırarak işleyen sistemleri kaybediyor. Cevabı öne almak, ayrıntıyı azaltmak anlamına gelmiyor; yalnızca sıralamayı değiştiriyor.
Somut düzenlemeler:
- Başlıkların gerçek arama sorularıyla eşleşmesi; "Hizmetlerimiz" yerine "Kurumsal web sitesi ne kadar sürede biter" gibi
- Her başlığın altında iki-üç cümlelik doğrudan cevap, ardından açıklama
- Karşılaştırma ve seçenek anlatımlarında tablo kullanımı
- Adımlı süreçlerde numaralı liste, kapsam anlatımında madde listesi
- Somut sayı, süre, koşul ve sınırların yazılması; belirsiz ifadelerden kaçınılması
- Tanım cümlelerinin net kurulması, terimlerin ilk geçtiği yerde açıklanması
- Güncelleme tarihinin ve içeriği kimin yazdığının görünür olması
Bunların tamamı aynı zamanda klasik arama sonuçlarında da işe yarıyor; bu yüzden çalışmayı mevcut SEO faaliyetinizin yerine değil, üzerine kuruyoruz.
Yapısal veri burada ne işe yarıyor?
Yapısal veri, sayfadaki bilginin makine tarafından yorumlanabilir hâle gelmesini sağlar. Bir fiyatın fiyat, bir sürenin süre, bir kişinin yazar olduğunu açıkça söyler. Bu netlik, metni yorumlayarak yanıt üreten sistemlerin doğru bilgi çıkarmasını kolaylaştırır.
Genişlettiğimiz alanlar: kuruluş bilgileri ve resmî profil bağlantıları, hizmet ve fiyat aralığı tanımları, sık sorulan sorular, nasıl yapılır içerikleri, yazar profilleri ve uzmanlık alanları, ürün ve stok bilgileri. İşaretlemenin sayfadaki görünür içerikle birebir uyumlu olmasına dikkat ediyoruz; sayfada olmayan bir bilgiyi şemada beyan etmek hem yaptırım riski taşıyor hem de güvenilirliği zedeliyor.
Yapay zekâ tarayıcılarına izin vermeli miyim?
Bu bir strateji kararıdır ve iki tarafı da var. İçeriğinizin bu sistemlerce okunmasına izin vermezseniz yanıtlarda kaynak olarak anılma ihtimaliniz azalır. İzin verirseniz içeriğiniz, size doğrudan ziyaretçi getirmeyen yanıtların oluşturulmasında kullanılabilir.
Yaklaşımımız ayrım yapmaktır. Yanıt üretirken kaynak gösteren ve site trafiğine katkı sağlayabilen tarayıcılara genellikle izin verilmesini; yalnızca model eğitimi amacıyla toplu içerik toplayan tarayıcıların ise iş modelinize göre değerlendirilmesini öneriyoruz. Bu tercihler robots.txt üzerinde tarayıcı bazlı olarak tanımlanıyor ve kararın gerekçesi yazılı hâle getiriliyor.
Ayrıca sunucu erişim kayıtlarını inceleyerek hangi tarayıcının siteye ne sıklıkta geldiğini raporluyoruz. Bu veri, kararın soyut bir tartışma olmaktan çıkıp ölçülebilir hâle gelmesini sağlıyor.
Bu çalışmanın sonucu nasıl ölçülüyor?
Ölçüm, klasik SEO kadar olgun değil ve bunu açıkça söylüyoruz. Standartlaşmış bir sıralama göstergesi yok. Kullandığımız yöntemler şunlar:
- Belirlenen soru kümesinin sohbet tabanlı araçlarda düzenli olarak sorulması ve markanızın anılıp anılmadığının, hangi bilgiyle anıldığının kaydedilmesi
- Yapay zekâ arayüzlerinden gelen yönlendirme trafiğinin analitikte ayrıştırılması
- Sunucu kayıtlarında yapay zekâ tarayıcı erişimlerinin izlenmesi
- Search Console üzerinde gösterim aldığı hâlde tıklama oranı düşen sorguların takibi
- Markasız arama hacmi ve doğrudan trafik eğiliminin izlenmesi
Bu göstergeleri aylık raporda birlikte değerlendiriyoruz. Tek bir sayıya indirgenmiş bir vaat sunmuyoruz; ölçüm yöntemi geliştikçe raporlamayı da güncelliyoruz.
Kimler için öncelikli, kimler için değil?
Öncelikli olduğu alanlar: karar süreci uzun ve araştırma gerektiren hizmetler, karşılaştırma yapılan ürünler, teknik bilgi içeren sektörler, danışmanlık ve profesyonel hizmetler, eğitim ve sağlık gibi kullanıcıların çok soru sorduğu alanlar.
Öncelikli olmadığı durumlar da var: temel SEO altyapısı hiç kurulmamış siteler için önce klasik teknik ve içerik çalışmasının yapılması gerekiyor. Bu çalışma sağlam bir temelin üzerine inşa edilir; taranamayan, içeriği zayıf bir sitede yapay zekâ optimizasyonu konuşmak sıralamayı da yanıtlarda görünürlüğü de değiştirmez.
Bu nedenle ilk toplantıda mevcut durumu dürüstçe değerlendiriyoruz. Sizin için doğru başlangıç noktası teknik SEO ya da içerik çalışmasıysa, bunu söylüyor ve sıralamayı ona göre kuruyoruz.
Teknik tarafta neler gerekiyor?
İçerik ne kadar iyi yapılandırılırsa yapılandırılsın, teknik engeller varsa bu sistemlerin içeriğe ulaşması zorlaşıyor. Denetimde ele aldığımız teknik başlıklar şunlar:
- Sunucu tarafında üretilen HTML: İçerik yalnızca tarayıcıda JavaScript çalıştıktan sonra oluşuyorsa, birçok tarayıcı bunu göremez. Kritik içeriğin ilk yanıtın içinde gelmesini sağlıyoruz.
- Temiz ve semantik işaretleme: Başlık hiyerarşisinin tutarlı olması, listelerin liste etiketiyle, tabloların tablo etiketiyle yazılması. Görsel olarak liste gibi duran ama kod olarak bir dizi kutu olan yapılar, metin çıkarımını zorlaştırıyor.
- Erişim politikası: robots.txt ve sunucu güvenlik kuralları, engellemek istemediğiniz tarayıcıları farkında olmadan engelliyor olabilir. Güvenlik duvarı kuralları bu konuda en sık atlanan yerdir.
- Yanıt hızı ve kararlılık: Yavaş ya da sık hata veren sunucular, tarama sıklığının düşmesine yol açıyor.
- Güncellik sinyalleri: Yayın ve güncelleme tarihlerinin hem sayfada hem yapısal veride bulunması, sitemap dosyasında değişiklik tarihlerinin doğru tutulması.
- İçerik parçalarına doğrudan erişim: Uzun sayfalarda bölüm bağlantıları ve bağlantı verilebilir başlıklar, belirli bir bölümün kaynak gösterilmesini kolaylaştırıyor.
Son dönemde tartışılan, yapay zekâ sistemlerine yönelik ayrı bir yönerge dosyası fikrini de takip ediyoruz. Henüz yaygın kabul görmüş bir standart olmadığı için bunu zorunlu bir adım gibi sunmuyoruz; ilgisi olan müşterilerimiz için düşük maliyetle ekliyor, ancak sonuç vaadi vermiyoruz. Standartlar netleştikçe uygulamayı güncelliyoruz.
